Saga Ölgerðar Egils Skallagrímssonar ehf.
Fyrirtækið Ölgerðin Egill Skallagrímsson var stofnað 17. apríl 1913. Stofnandi Ölgerðarinnar var Tómas Tómasson, fæddur að Miðhúsum í Hvolhreppi í Rangárvallasýslu 9. október 1888. Hann lést 9. nóvember 1978. Tómas var einkaeigandi fyrirtækisins til ársins 1932, síðan stærsti hluthafi og forstjóri þess til æviloka. Auk þess gegndi hann starfi stjórnarformanns Ölgerðarinnar frá árinu 1932.
Fyrstu árin
Fyrsta árið fór starfsemi Ölgerðarinnar fram í tveimur herbergjum sem Tómas Tómasson tók á leigu í kjallara hússins Þórshamars við Templarasund í Reykjavík. Það hús er nú í eigu Alþingis. Ári seinna fluttist fyrirtækið í svonefnt Thomsenshús við Tryggvagötu, þar sem athafnasvæðið var stærra. Árið 1917 keypti Tómas hús við Njálsgötu. Á næstu árum keypti hann einnig nærliggjandi lóðir og hús við Grettisgötu og Frakkastíg þar sem hann reisti fullkomna ölgerð. Á árunum 1924-1928 voru þar tekin í notkun bæði ölsuðuhús og gerkjallari.
Maltið fyrst
Fyrsta framleiðsluvara fyrirtækisins var Egils Maltextrakt sem nýtur mikilla vinsælda á Íslandi. Eins og nafn fyrirtækisins gefur til kynna stefndi eigandi þess frá upphafi að ölgerð en framleiðsla á Egils Pilsner hófst árið 1917, aðeins fjórum árum eftir stofnun fyrirtækisins. Ölgerðin hóf síðar framleiðslu á ýmsum saftdrykkjum en upphaf framleiðslu á áfengum bjór má rekja aftur til stríðsáranna, til ársins 1941. Af öðrum þekktum framleiðsluvörum má nefna Egils Appelsín sem byrjað var að framleiða á sjötta áratugnum. Á síðustu árum hefur drykkjarvörum, sem Ölgerðin framleiðir fjölgað gífurlega.
Framleiðsla gosdrykkja hófst árið 1930 þegar gosverksmiðjan Síríus var keypt og ennfremur gosdrykkjaverksmiðjan Kaldá. Fyrirtækið var svo gert að hlutafélagi árið 1932 með samruna við Ölgerðina Þór hf. sem þá hafði starfað í tvö ár. Þór hafði byggt ölgerðarhús við Rauðarárstíg en rekstur þess þar var lagður niður við samrunann.
Þegar Bretar hernámu Ísland árið 1940 gafst hins vegar tækifæri til að gangsetja ölgerðarhúsið við Rauðarárstíg á ný og var það í notkun þar til stríðinu lauk. Þarna var allstór lóð sem var svo nýtt undir gosdrykkjaverksmiðju sem reist var á árunum 1943-1946. Í Þórshúsunum voru hins vegar geymslur og bifreiðaverkstæði fyrirtækisins frá stríðslokum til ársins 1967 en þá var byggt þar nýtt hús sem hýsti átöppunarsal Ölgerðarinnar. Lagerkjallarar fyrir ölgeyma voru þá teknir í notkun á ný í gamla Þór, auk þess sem yfirgerframleiðslan fyrir Egils Maltextrakt og Hvítöl var flutt þangað.
Ölsuða og undirgerjun fyrir Egils Pilsner, bjór og Polar Beer fór þó enn fram í húsum fyrirtækisins við Njálsgötu en var flutt á milli staða í tankbíl til fullvinnslu. Árið 1969 voru skrifstofur Ölgerðarinnar fluttar að Þverholti 20 og þar með varð Þverholtið meginathafnasvæði fyrirtækisins.
Ölgerðin við Grjótháls
Árið 1977 var Ölgerðinni úthlutað lóð við Grjótháls. Ári síðar var grunnur lagður að húsinu sem þar stendur og hýsir nú nær alla starfsemi Ölgerðarinnar. Þar hefur fyrirtækið verið frá því í febrúar 1988. Árið 1999 var nýtt ölsuðuhús tekið í notkun við hlið verksmiðjunnar en það er meðal fullkomnustu ölsuðuhúsa í Evrópu.
Nýir eigendur
Eftir að stofnandi og eigandi Ölgerðarinnar, Tómas Tómasson, féll frá árið 1978 ráku erfingjar hans fyrirtækið í tæpan aldarfjórðung. Þeir ákváðu hins vegar árið 2000 að selja hlut fjölskyldunnar. Þeir þóttu beita nokkuð nýstárlegri aðferð við sölu á 96,5% hlut sínum því leitað var eftir tilboðum frá fjórum fjármálastofnunum í Ölgerðina í lokuðu útboði. Þrjú tilboð bárust. Samið var í árslok 2000 við Íslandsbanka-FBA, eins og Glitnir hét þá, og fjárfestingafélagið Gildingu. Við sameiningu Búnaðarbankans, nú KB banki, og Gildingar í lok ársins 2001 eignaðist bankinn hlut Gildingar. Eigendaskipti urðu síðan í apríl 2002 þegar Lind ehf., dótturfélag Danól ehf., keypti Ölgerðina af bönkunum tveimur. Ölgerðin Egill Skallagrímmson varð því aftur að fjölskyldufyrirtæki, því að Danól er í eigu Einars Friðriks Kristinssonar og eiginkonu hans, Ólafar Októsdóttur.